మన నిత్య జీవితంలో దొర్లే ‘తిట్లు’ లేదా దూషణ పదాల వెనుక ఉన్న సామాజిక, చారిత్రక, భాషాశాస్త్ర నేపథ్యాన్ని విశ్లేషిస్తూ తానా ప్రపంచ సాహిత్య వేదిక (TANA World Literary Platform) ఒక అపూర్వమైన వెబినార్ను నిర్వహించింది.
“నెల నెల తెలుగు వెలుగు” సిరీస్లో భాగంగా నిర్వహించిన ఈ 93వ అంతర్జాతీయ అంతర్జాల సమావేశానికి “అచ్చ తెలుగు తిట్లు” అనే ఆసక్తికరమైన శీర్షికను ఖరారు చేశారు. అమెరికా (డాలస్) నుండి డాక్టర్ తోటకూర ప్రసాద్ ఈ కార్యక్రమాన్ని సమర్థవంతంగా సమన్వయం చేయగా, సాహిత్య వేదిక సమన్వయకర్త చిగురుమళ్ళ శ్రీనివాస్ స్వాగతోపన్యాసం చేశారు.
తిట్ల వెనుక ఉన్న హాస్యం
ప్రముఖ నటుడు, రచయిత డాక్టర్ తనికెళ్ళ భరణి ఈ చర్చలో పాల్గొంటూ, సీనియర్ పరిశోధకులు ఆచార్య జి.ఎస్. మోహన్ దశాబ్దాల క్రితం సేకరించిన “జానపదుల తిట్లు” అనే అరుదైన గ్రంథాన్ని గుర్తుచేశారు. రాయలసీమ (అనంతపురం, చిత్తూరు), కోస్తా, తెలంగాణ ప్రాంతాల్లో ప్రజాబాహుళ్యంలో వినపడే రకరకాల తిట్లను, వాటి వెనుక ఉన్న సహజసిద్ధమైన హాస్యాన్ని తనదైన ఉచ్చారణా శైలితో చదివి వినిపించి శ్రోతలను ఆకట్టుకున్నారు.
తిట్టును ఆశీస్సుగా మార్చే భాష మనది
కార్యక్రమానికి ముఖ్య అతిథిగా విచ్చేసిన ప్రముఖ సినీ గేయ రచయిత జొన్నవిత్తుల రామలింగేశ్వరరావు మాట్లాడుతూ.. పురాణాలలో నందీశ్వరుడు-రావణాసురుల మధ్య జరిగిన సంభాషణల నుండి తిట్ల నేపథ్యాన్ని వివరించారు. తెలుగు భాషలోని మహోన్నత శక్తిని ప్రస్తావిస్తూ, “నీ అమ్మ కడుపు మాడ” అనే తిట్టులో కూడా ‘మాడ’ అంటే సువర్ణం (బంగారం) అనే అర్థం దాగి ఉందంటూ, తిట్టును సైతం ఆశీస్సుగా మార్చే శక్తి తెలుగుకు ఉందన్నారు. అంతేకాకుండా, సమాజంలో తిట్లు ఎక్కువగా స్త్రీలను కించపరిచేలా ఉంటాయని, ఆ ధోరణిని మారుస్తూ కేవలం తప్పు చేసిన పురుషుడిని మాత్రమే హెచ్చరించేలా తాను రాసిన “తిట్ల దండకం” విశేషాలను పంచుకున్నారు. కోపాన్ని మనసులోనే అణచుకోకుండా బయటకు కక్కడం వల్ల మానసిక ఒత్తిడి (బీపీ) తగ్గుతుందని ఆయన హాస్యస్ఫోరకంగా వ్యాఖ్యానించారు.
జానపదాల్లో తిట్ల వర్గీకరణ
ఈ రంగంలో లోతైన పరిశోధన చేసిన విద్యావేత్త ఆచార్య జి.ఎస్. మోహన్ తిట్లలోని రకాలను శాస్త్రీయంగా వర్గీకరించారు. అంగవైకల్య సూచకాలు, కుల/వృత్తి సూచకాలు, జంతు సూచకాలు, రోగ సూచకాలు మరియు శాపనార్థాలుగా వీటిని విభజించవచ్చన్నారు. అలాగే, పల్లెటూరి జాతరలలో గ్రామ దేవతలను భక్తులు తిట్లతోనే రెచ్చగొట్టి, తమ కోరికలను తీర్చుకునే విచిత్రమైన జానపద సంప్రదాయాన్ని (ఉదాహరణకు చిత్తూరు గంగమ్మ జాతర) ఆయన ఉదహరించారు.
భాషాశాస్త్ర కోణంలో స్త్రీల స్థానం
హైదరాబాద్ కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం తెలుగు ఆచార్యులు డి. విజయలక్ష్మి మాట్లాడుతూ, భాషాశాస్త్ర రీత్యా (Linguistics) తిట్ల నిర్మాణాన్ని విశ్లేషించారు. తిట్లలో అమ్మ, అక్క, కొడుకు, మొగుడు వంటి బంధుత్వ పదజాలం ఎందుకు ఎక్కువగా వస్తుందో వివరించారు. పురుషాధిక్య సమాజంలో స్త్రీలను ఒక వస్తువుగా భావించడం వల్లే, ఎదుటి పురుషుడిని మానసికంగా దెబ్బతీయడానికి వారి కుటుంబంలోని స్త్రీల శీలాన్ని కించపరిచేలా తిట్లు రూపాంతరం చెందాయని సామాజిక దృక్పథంతో స్పష్టం చేశారు.
సాహిత్యంలో తిట్ల ప్రాధాన్యం
ప్రముఖ పరిశోధక రచయిత ముత్తేవి రవీంద్రనాథ్ మాట్లాడుతూ, లోకాన్ని, సామాజిక అంధవిశ్వాసాలను సంస్కరించడం కోసం ప్రజాకవి వేమన తన పద్యాల్లో వాడిన తీవ్రమైన తిట్లను (ఉదాహరణకు: కాకులకును పెట్టు గాడిదలారా..) గుర్తుచేశారు. అలాగే ‘క్రీడాభిరామం’, ‘కన్యాశుల్కం’ వంటి ప్రాచీన, ఆధునిక కావ్యాలలో తిట్ల ప్రాధాన్యతను వివరిస్తూ.. ఉర్దూ, ఆంగ్ల భాషల సంపర్కం వల్ల తెలుగులోకి వచ్చి చేరిన పరభాషా దూషణ పదాలను చారిత్రక ఆధారాలతో విశ్లేషించారు.
ముగింపు:
నాటి కన్యాశుల్కంలోని ‘సప్త వెధవ’, ‘ఘటాశ్రాద్ధం’ వంటి పదాల అంతరార్థాలను తోటకూర ప్రసాద్ ఈ సందర్భంగా విడమరిచి చెప్పారు. లోకంలో భాష జీవించి ఉన్నంత కాలం తిట్లు కూడా ఉంటాయని, అయితే మారుతున్న నాగరికత కారణంగా కనుమరుగవుతున్న పాత గ్రామీణ మాండలిక పదజాలాన్ని సేకరించి, నిక్షిప్తం చేయాల్సిన బాధ్యత నేటి భాషా పరిశోధకులపై ఎంతైనా ఉందని వక్తలు ముక్తకంఠంతో అభిప్రాయపడ్డారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న తెలుగు భాషాభిమానులను ఈ సరికొత్త సాహిత్య విశ్లేషణ ఎంతగానో అలరించింది.
